Boyun damarlarında sertlik neden oluşur ve belirtileri nelerdir?

Boyun bölgesinde yer alan karotis arterlerde plak birikimine bağlı olarak gelişen bu durum, damarların daralmasına ve beyne giden kan akışının azalmasına yol açar. Zamanla damar duvarlarının esnekliğini kaybetmesiyle karakterize olan bu süreç, inme gibi ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilir.

18 Kasım 2025

Boyun Damarlarında Sertlik (Karotis Arter Hastalığı) Nedir?


Boyun damarlarında sertlik, tıpta "karotis arter hastalığı" olarak bilinen ve boynun her iki tarafında yer alan karotis arterlerin iç duvarlarında plak birikmesi sonucu damarların daralması veya tıkanması durumudur. Bu plaklar kolesterol, yağ, kalsiyum ve diğer maddelerden oluşur. Zamanla damar duvarları kalınlaşır, esnekliğini kaybeder ve beyne giden kan akışı azalır. Bu durum felç (inme) riskini önemli ölçüde artırabilir.

Boyun Damarlarında Sertliğin Nedenleri

  • Ateroskleroz (Damar Sertliği): En yaygın nedendir. Yüksek kolesterol, yağ birikimi ve inflamasyon nedeniyle damar içinde plak oluşumu görülür.
  • Yüksek Tansiyon: Damar duvarlarına sürekli yüksek basınç uygulanması, damarların zayıflamasına ve sertleşmesine yol açar.
  • Diyabet (Şeker Hastalığı): Kan şekerinin yüksek olması damar duvarlarında hasara neden olarak plak birikimini hızlandırır.
  • Sigara Kullanımı: Nikotin ve diğer kimyasallar damar iç yüzeyini tahriş eder ve ateroskleroz riskini artırır.
  • Yüksek Kolesterol: LDL ("kötü" kolesterol) seviyelerinin yüksek olması damarlarda plak birikimine zemin hazırlar.
  • İlerleyen Yaş: Yaşlandıkça damarlar doğal olarak esnekliğini kaybeder ve sertleşme riski artar.
  • Genetik Faktörler: Ailede kalp-damar hastalığı öyküsü varsa risk yükselir.
  • Obezite ve Hareketsiz Yaşam: Kilo fazlalığı ve fiziksel aktivite eksikliği, yüksek tansiyon ve kolesterol problemlerine yol açarak dolaylı olarak damar sertliğine neden olur.
  • Stres: Kronik stres, damar sağlığını olumsuz etkileyen hormonal değişikliklere sebep olabilir.

Boyun Damarlarında Sertliğin Belirtileri

Hafif veya erken evrelerde genellikle belirti vermez. Ancak damar daraldıkça veya plak yırtılarak pıhtı oluşturdukça şu belirtiler ortaya çıkabilir:
  • Geçici İskemik Atak (GİA): "Mini felç" olarak da bilinir. Ani, geçici (birkaç dakika veya saat süren) nörolojik belirtiler görülür; konuşma güçlüğü, bir tarafta uyuşma veya güçsüzlük, görme kaybı veya bulanıklık gibi.
  • İnme (Felç): Beyne giden kan akışının uzun süre kesilmesi sonucu kalıcı hasar oluşur. Yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük, konuşamama, bilinç kaybı gibi ciddi belirtilerle kendini gösterir.
  • Baş Dönmesi ve Denge Kaybı: Beyne yetersiz kan gitmesi nedeniyle oluşabilir.
  • Ani Görme Kaybı veya Bulanık Görme: Genellikle tek gözde meydana gelir ve geçici olabilir.
  • Şiddetli ve Açıklanamayan Baş Ağrısı: Nadiren görülen bir belirtidir.
  • Boyunda Üfürüm: Doktor muayenesinde stetoskopla dinlendiğinde damardan gelen anormal bir ses duyulabilir.

Önemli Uyarı

Boyun damarlarında sertlik genellikle sessizce ilerler. Yukarıdaki belirtilerden herhangi biri, özellikle ani gelişen nörolojik semptomlar acil tıbbi müdahale gerektirir. Erken teşhis ve tedavi, inme riskini azaltmada hayati öneme sahiptir. Düzenli check-up, sağlıklı beslenme, sigaradan uzak durma ve egzersiz gibi önlemler riski azaltmaya yardımcı olur.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Boyun Tutulmasının Nedenleri?
Boyun Tutulmasının Nedenleri?
Boyun Fıtığı Baş Ağrısı Yapar mı?
Boyun Fıtığı Baş Ağrısı Yapar mı?
Boyun Fıtığı Ameliyatı Riskleri Nelerdir?
Boyun Fıtığı Ameliyatı Riskleri Nelerdir?
Boyun Fıtığı Fizik Tedavi
Boyun Fıtığı Fizik Tedavi
Boyun Düzleşmesi Egzersizleri
Boyun Düzleşmesi Egzersizleri
Boyun Kireçlenmesine Ne İyi Gelir?
Boyun Kireçlenmesine Ne İyi Gelir?
Boyun Sinirleri
Boyun Sinirleri
Boyun Ameliyatı Riskleri ve Sonrası
Boyun Ameliyatı Riskleri ve Sonrası
Baş Boyun Kanserleri Belirtileri ve Tedavisi
Baş Boyun Kanserleri Belirtileri ve Tedavisi
Boyun Damarları Türleri ve Özellikleri
Boyun Damarları Türleri ve Özellikleri
Boyun ve Omuz Ağrıları
Boyun ve Omuz Ağrıları
;